Print deze pagina

Sjoerd Kuperus (1893-1988)

Sjoerd Kuperus werd op 10 februari 1893 geboren in de doopsgezinde pastorie van Den Burg op Texel. De domineeszoon zag op het eiland de Kunstenaars Theo van Hoytema en Jan Mankes werken en speelde met de zoons van Jacobus Pieter Thijsse als die op het eiland vakantie hielden. Later werd het contact met de Amsterdamse onderwijzer en natuurkenner inniger, toen Kuperus beroepsmatig bij de natuur betrokken raakte. Hij vervaardigde illistraties voor enkele publicaties van Thijsse. Hoewel Kuperus getalenteerd was en graag tekende, viel er over een kunstopleiding met zijn vader niet te praten. Hij had kantoorbaantjes in Amsterdam en Haarlem. Dankzij de bemoeienis van Louis Raemaeckers (*1869 - +1956) ging vader uiteindelijk overstag en volgde Kuperus tekenlessen bij bij Albert Hahn (*1869 - + 1918), die hem attendeerde op de kleinste details van het allergewoonste. Tussen 1923 en 1925 studeerde hij aan de Rijksacademie van Beeldende Kunsten in Amsterdam.

In 1925 trouwde hij met Riek de Rooij en ze gingen in Amsterdam wonen. Als onderwijzeres zorgde zijn vrouw voor een vast inkomen, zodat Kuperus zich geheel tot kunstenaar kon ontplooien. Hij had vanaf 1926 contact met Jan Pieter Strijbos (*1891 - +1983). De natuurpublicist schreef voor Van Delft & Zonen's Banket- en Koekfabriek "Hoe heet die vogel" (1930) en Kuperus tekende voor het tweede deel 100 aquarellen die tot een kwart werden verkleind. Bepaalde perioden was Kuperus bij dagelijks in Artis te vinden. Andere natuurindrukken deed hij op in een beperkt geografisch gebied: Texel, het plassengebied van Holland, langs de Amstel, de zuidwesthoek van Friesland en enkele aanliggende gebieden, Incidenteel tekende hij ook op de Veluwe en in de Achterhoek. De eerste artistieke opdracht kreeg Kuperus in 1919 van het blad "Buiten", waarna veel tekeningen in tijdschriften en kranten zouden volgen. Gedurende zijn leven illustreerde hij zo'n honderd boeken, waaronder Thijsse's album "Nederlandse Vogels" (1934). Met sommige auteurs, vooral met die van natuurboeken, had de tekenaar contacten, zoals Rinke Tolman (*1891 - +1983), Albertus Bernard Wigman (*1891 - +1972) en Jan Vriends (*1901 - +1992). Hij leerde van hun opmerkingen, las natuurpublicaties en oefende zich in het waarnemen in de vrije natuur en in Artis. Ook het steeds maar weer schetsen in duizenden snelle "krabbels" van landschap, dier, plant en mens zorgden ervoor dat de tekenaar elk thema, onderwerp op een trefzekere manier kon vastleggen. Hij was een scherp waarnemer die zelfs op hoge leeftijd altijd potlood en papiertjes op zak had. De kleureblinde kunstenaar was bedreven in enkele grafische technieken. Hij maakte fraaie litho's en etsen, maar was vooral een meester met het potlood. Kuperus was in staat om in zwart op wit te bereiken wat anderen met kleuren konden.

Aan tentoonstellingen deed hij nauwelijks mee. In de winter van 1939-1940 waren vier etsen en tekeningen te zien in het Rijksmuseum in Amsterdam. Pas veertig jaar later trad hij met zijn werk weer in de openbaarheid. Kuperus exposeerde toen in Museum 't Coopmanshûs te Franeker, het Bleekerhûs te Drachten en in het Admiraliteitshuis te Dokkum.

De kinderloze tekenaar, die in 1964 naar het Friese Koudum verhuisde, liet bij zijn overlijden in 1988 een omvangrijk oeuvre na. In 1989 schonk de weduwe de tekeningen van haar man aan diverse musea, onder andere het Fries Natuurmuseum in Leeuwarden. Naar aanleiding daarvan verscheen "Natuurgetrouw" (1990) een prentenboek als postuum eerbetoon. Al eerder, in 1981, schreven dr. Hans Mulder en Adri den Oudsten het boek "Natuurlijk met potlood, Sjoerd Kuperus",

Bron: http://www.wildlife-art.nl/artists/kuperus_sjoerd/start.html

Boeken
Van Delft, Koog a/d Zaan
Strijbos, J.P. ca. 1927-29. Hoe heet die vogel. Deel I & II.
Determineerboekje voor de in Nederland in het wild waargenomen vogelsoorten. Van Delft, Koog a/d Zaan. 224+240 pp., fign., 220+1 ingeplakte plaatjes naar aquarellen van Sjoerd Kuperus.
Orig. linnen, zeer goed. 85 [afb]

Bron: www.linguaterraebooks.nl/plaatboe.htm


Vorige pagina: Boeken / Publicaties
Volgende pagina: Bedrijven met de naam Kuperus